Evime ilk taşındığımda kitaplarımı kolilerden çıkarıp rafa dizmek en zevkli iş olacak sanmıştım. Yarım saat sonra elimde birbirine hiç benzemeyen otuz kitap, bir tane sarkan kablo ve "bu neden bu kadar dağınık görünüyor?" sorusuyla kalakaldım. Sorun kitaplarda değildi; hiç düzen kurmadan, sadece boşluk doldurarak yerleştiriyor olmamdaydı. O günden sonra raflarımı birkaç kez baştan kurdum ve işin aslında birkaç basit mantığa dayandığını gördüm.
Kitaplık dekorasyon konusunda en çok işime yarayan şey şu oldu: rafı bir depolama alanı değil, duvarın küçük bir tablosu gibi düşünmek. Aşağıda kendi denemelerimden öğrendiklerimi, yeni başlayan birinin uygulayabileceği sırayla anlatıyorum.
Raf düzenlemenin en sinir bozucu tarafı, ortasında vazgeçip her şeyi geri koymak. Bunu yaşamamak için önce boşaltıp bir plan yapıyorum.
Rafı tamamen boşaltıyorum. Sonra kitapları üç gruba ayırıyorum: sık kullandıklarım, saklamak istediklerim ama nadiren açtıklarım, bir daha elime almayacaklarım. Üçüncü grup rafta yer kaplamamalı; ben bunları kutulayıp dolabın üstüne kaldırdım, bir kısmını da hediye ettim. Raflarınızın tıka basa dolu olmaması gerektiğini kabul etmek, işin en zor ama en etkili adımı. Boşluk bırakmak kitaplığı fakir değil, ferah gösteriyor.
Kalın, büyük boy, ciltli kitapları en alt raflara koyuyorum. Hem raf sarkmıyor hem de göz alt tarafı "ağır" gördüğü için bütün yapı sağlam duruyor. Yukarı çıktıkça kitaplar inceliyor, aralara küçük objeler giriyor. Tam tersini denediğimde, yani üstte kocaman ansiklopediler alta ince şiir kitapları koyduğumda, raf tepetaklak olacakmış gibi duruyordu. Bu, mobilya yerleşiminde odanın ferah görünmesi için kullandığım "ağırlığı aşağıda topla" mantığının aynısı.
İnternette gördüğünüz gökkuşağı sıralı raflar çok güzel duruyor ama kitabı bulmak kâbusa dönüşüyor. Ben karma bir yol izliyorum: kitapları konuya göre bölümlere ayırıyorum, her bölümün içinde de kabaca renk ve boy uyumu gözetiyorum. Çok karışık kapaklı bir grup varsa, o rafın önüne küçük bir bitki ya da kutu koyup görsel gürültüyü kırıyorum. Kapak renkleriniz baskın şekilde parlaksa, evin genel renk paletiyle çakışmadığından emin olmakta fayda var; renk uyumu temelleri burada da geçerli.
Kitaplar yerleştikten sonra iş asıl şimdi başlıyor. Aynı miktarda eşyayla bambaşka bir görüntü elde etmek mümkün.
En sevdiğim numara bu. Her rafta kitapların bir kısmını normal şekilde dik diziyorum, bir kısmını da yan yatırıp üst üste koyuyorum. Yatay yığının üstüne küçük bir obje — bir taş, mum, minik çerçeve — yerleştiriyorum. Bu, gözün rafta durup dinlenmesini sağlıyor. Her rafta bir dik grup, bir yatay grup ve bir de boşluk olmasına dikkat ediyorum. Üç öğeli bu ritim, en dağınık koleksiyonu bile derli toplu gösteriyor.
Başlangıçta biriktirdiğim ne kadar biblo, kupa, magnet varsa raflara dizmiştim; sonuç bir hediyelik eşya vitrini oldu. Şimdi kuralım şu: her raf düzeyine en fazla iki dekoratif obje. Ve bu objelerin en az biri canlı olsun — küçük bir sarkan bitki ya da vazoda birkaç dal. Bitki, ahşap ve kâğıdın arasına yumuşaklık katıyor.
Raflar tek sıra dolduğunda düz ve sıkıcı duruyor. Ben arkaya küçük bir çerçeve ya da tabak yaslıyor, önüne alçak bir obje koyuyorum. İki katmanlı bu yerleşim rafa derinlik veriyor. Rafın arka duvarını kitaplardan biraz farklı bir tonda boyamak ya da kâğıt kaplamak da işe yarıyor; ben mat açık gri denedim, kapaklar öne çıktı.
Kitaplık gündüz güzel görünüp akşam kararan bir köşeye dönüşmesin. Üst rafın altına yapıştırılan ince bir LED şerit ya da yakınına konan bir yer lambası, o duvarı akşamları evin en sıcak noktası yapıyor. Katmanlı aydınlatma mantığında kitaplık tam olarak "vurgu ışığı" isteyen bir yüzey.
| Kontrol | Neden önemli |
|---|---|
| Rafların %20'si boş mu? | Ferahlık hissi verir |
| Ağır kitaplar altta mı? | Denge ve güvenlik |
| Her rafta yatay yığın var mı? | Ritim ve hareket |
| Objeler ikiyi geçmiyor mu? | Görsel gürültüyü önler |
| Kablo, şarj aleti görünüyor mu? | Dağınıklığın gizli kaynağı |
Kitaplığı bir kerede mükemmel kurmaya çalışmayın. Ben yerleştirdikten sonra birkaç adım geriye gidip fotoğrafını çekiyorum; fotoğrafta göz, gerçekte fark etmediğim dengesizlikleri hemen yakalıyor. Sonra bir iki objenin yerini değiştiriyorum, o kadar. Küçük dairede yaşıyorsanız duvar kütüphanesi zaten hem depolama hem dekor işi görüyor; bütçe planı yaparken bu ikili faydayı hesaba katmak da işinizi kolaylaştırır. Raf, evin en çok "siz" olan köşesi — kusursuz değil, yaşayan bir yer olsun.